Bayramlar Yemek Düzenimizi Ve Tüketim Miktarımızı Etkiliyor

Bayram Kutlamaları ve Beslenme

Bu yıl Şeker Bayramında oldukça uzun bir tatil bizleri bekliyor: Hafta sonu tatillerinin ilavesi ile tam dokuz gün. Okullar açılmadan, yaza veda etmeden; bir çokları, bayramları, tatil için bir fırsat olarak değerlendirmek istiyor.

Oysa ki Şeker Bayramı, Ramazan ayı sonrası, oruç tutulan dönemin sonunda ailelerin, büyüklerin ziyaret edildiği; dostların bir araya geldiği; coşku ile kutlamaların, davetlerin, ziyafetlerin, özellikle de neredeyse ismine yakışır şekilde tatlı ikramlarının sunulduğu günlerdir.

Geleneklere uygun bayram kutlamalarını, eski bayramları yaşamak isteyenlerin; bu dönemde, en azından kilo almamaları için, bu önerilere göz atmalarında yarar var.

Özellikle oruç tutanlar, bayramda daha çok yeme eğiliminde olurlar. Ramazan boyunca değişen yemek saatleri ve öğün sayısı, ister istemez metabolizmayı yavaşlatır. Gece geç saatlere kadar yeme düzeni, yemek ertesinde fiziksel aktiviteye zaman olmaması, hareketsizlik; tartıda kilo yönünde artış göstermeyenlerde bile vücutta yağ oranının artmasına neden olur.

Günlük yeme düzenine geçmeden bayramda aşırı yiyecek tüketimi, sizlere kısa sürede birkaç kilo olarak dönebilir. O halde bunlara dikkat etmelisiniz:

• Bayram sabahı güzel ve doyurucu bir kahvaltı ile güne başlayın.
• Tam buğday ekmeği veya çok tahıllı 2 dilim ekmek + 1 dilim beyaz peynir veya taze kaşar peynir (az tuzlu ve az yağlı) + haşlanmış yumurta + salatalık + domates ile hazırlanmış bir kahvaltı yapabilirsiniz. İlerleyen saatlerde muhtemelen ikram edilen tatlıları yiyeceğiniz düşünerek; zeytin, tereyağı reçel veya bal yemenizi önermiyorum.

• Bayram ziyaretleri nedeniyle yemek saatleriniz, ana ve ara öğünleriniz şaşabilir ama ziyaretlere giderken çok aç olmamaya dikkat edin. 3 saatlik aralarla bir şeyler (tabii sağlıklı bir şeyler – meyve + yoğurt – fındık + meyve gibi) atıştırarak iştahınızı kontrol etmelisiniz; yoksa size sunulan cazip ikramlara “evet” diyebilirsiniz.
• Bayram ziyaretine gittiğiniz bir yerde tatlı yerseniz, diğerinde sadece kahve için. Yanında ise 1 badem şekerine izin var. Bayram süresince ikram edilen bütün tatlılara “evet” derseniz; kilo alırsınız.
• Aşırı tatlı tüketimi, kan şekerinde dalgalanmalara neden olur. Çabuk acıkır ve daha fazla tatlı yemek istersiniz. Kan şekerinizi proteinli bir besin tüketerek dengede tutmanız gerekir. (Örn: iki kuru kayısı + 2 ceviz/fındık – 1 bardak ayran + kepekli galeta – 1 elma + 6 badem/fıstık gibi.)

Hamurlu, şerbetli tatlılar, baklava gibi geleneksel ikramlardan, tatlı kültürümüzden vazgeçmenizi, uzaklaşmanızı istemem. Her ne kadar zor olsa da siz, tatlı olarak hamur işi ve şerbetli olanlar yerine sütlü olanları tercih edebilir; misafirlerinize hafif ve meyveli tatlılar hazırlayabilirsiniz. Sıcak günlerde kolalı içecekler yerine taze limon ve taze nane ile limonata (zencefil de limonataya ayrı bir lezzet katıyor) veya buzlu şeftali dilimleri ile hoş aromalı yeşil çay ikram edebilirsiniz. İçilen kahve, kola ve çikolata ile alınan kafein miktarları konusunda da hassas davranmanız gerekir.

Tatlı yerine meyve ikramına ne dersiniz?

• Bu sıcak günlerde karpuz ve kavunu kaşık ile yuvarlak toplar halinde, çok şık ve farklı bir şekilde sunabilirsiniz ya da ananas, muz, kivi ile tropik bir meyve tabağı hazırlayıp üzerine Hindistan cevizi serpebilirsiniz.
• Dondurma eşliğinde sakızlı muhallebi sunabilirsiniz.

• Armut ve şeftaliyi hafifçe pişirerek, orman meyveli sosla sunabilir ya da püre haline getirip dondurarak hazırlayacağınız buzlu meyveleri ikram edebilirsiniz.
• Dilim dilim keserek servis edebileceğiniz, gülsuyu ve pudra şekeri ile geleneksel bir tatlı olarak su muhallebisi hazırlayabilirsiniz.
• Taze incirin içine taze ceviz koyarak ikram edeceğiniz bir meyve tabağı hazırlayabilirsiniz.
• VİŞNELİ EKMEK TATLISI: Tost ekmeklerinin kenarını alarak, hazırladığınız yumurta ve sütlü (1 yumurta + 1 çay bardağı süt, 4 dilim tost ekmeği için yeterli) karışıma batırıp, fırın kağıdı serdiğiniz bir tepsiye dizin. 15 dakika hafifçe kızarmalarını bekleyin. Daha sonra üzerine çok az şeker, çekirdeklerini çıkardığınız vişne ve yarım limon suyu ile yoğun bir şurup hazırlayın. Ocakta bir taşım kaynattığınız vişneli sosu (veya vişne reçelini hafifçe sulandırıp üstüne dökebilirsiniz) kızaran ekmek dilimleri üzerine dökün. Yine fırında yaklaşık 10 dakika daha pişirip, soğuttuktan sonra; üzerine taze nane yaprakları koyarak servis yapabilirsiniz.
• Yine bayram sofralarında ağır yağlı, kızarmış, soslu et yemekleri, soğanın kavrulduğu zeytinyağlı dolmalar, elde açma yağlı börekler yerine haşlanmış et, yanında buharda pişmiş sebzeler, kabak bayıldı, közlenmiş patlıcan ve biber, yoğurtlu semizotu salatası gibi mezeler tercih edebilirsiniz. Soğuk yenen taze fasulye gibi çok az zeytinyağı ilave ederek hazırlanan sebze yemekleri; 1/2 yufka ile yağsız olarak teflon tavada yapılan gözleme veya fırında pişireceğiniz lor peyniri veya dil peyniri ile dereotu, nane, yeşil soğan gibi taze yeşillikler de alternatif olabilir (Tuz – biber ve 1 yufka ilave edebilirsiniz). Yumurta ve sütü çırpıp, çok az yağ koyarak hazırlayacağınız kabak sufle gibi lezzetli, daha düşük kalorili, hafif ve sağlıklı menüler oluşturabilirsiniz.

• Aldığınız yiyecek miktarı gün içinde fazla oldu ise akşam öğününü de daha hafif geçiştirin. Bol salata veya sebzeli çorba veya yoğurtla birlikte yiyeceğiniz haşlanmış sebzeler ile daha çabuk doyduğunuzu hissedebilirsiniz.
• Akşam yatmadan önce 1 kutu probiyotik yoğurt yemeniz, sindiriminizi de rahatlatır.
• Misafirperverlik adına aşırı ısrarcı tavır sergilemeyin. Aşırı beslenme; kilo artışı dışında hazımsızlık, mide yanması, gaz vb gibi barsak şikayetlerine neden olur. Hele kronik diyabet, hipertansiyon, kalp-damar rahatsızlıklarınız varsa; sağlığınıza ve yemenize bu dönemde daha da dikkat etmeniz gerekir. İkram edilen kek, kurabiye, börek ve baklava gibi yiyecekler; un + şeker + yağın bir araya gelmesi ile hazırlanan enerji ve kalori bombalarıdır.
• Ramazan süresince alkol almayan kişilerin, bayramda alkol alırken daha kontrollü olmaları; içtikleri kadeh miktarlarını sınırlamaları gerekir.
• Özellikle çocuklar, çikolata, şeker ve tatlıları aşırı tüketirlerse; bu, ishal ve kusmaya neden olabilir. Sağlıklı bir bayram geçirmelerini istiyorsanız; bu tür tüketimlerine taviz vermemeli, mutlaka sınır koymalısınız.
Banu Kazanç
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Ağustos 2011

1 Comment

  1. Deepak 1 Mart 2016 Cevap Ver

    sayfanızı yeni tanımış birisi oraalk Yeni başlayanlar ie7in kategorisinden başladım ben de 🙂 sayfanız e7ok gfczel, tebrik ederim.

Cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.